Nikol Paşinyan, 1 Haziran 1975'te Ermenistan'ın İcevan kentinde doğan, 51 yaşındaki Ermenistan Başbakanıdır. Paşinyan, 14 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamada Azerbaycan ile sınır sorunlarının çözümü için iki ülkenin eşit büyüklükte toprak parçalarını karşılıklı değiştirmesini önerdi. Ermeni lider, bu düzenlemenin barış anlaşmasının imzalanıp onaylanmasının ardından ele alınması gerektiğini belirtti.
Paşinyan'ın sosyal medya üzerinden yayımladığı video açıklamasında öne çıkan konu, iki ülke arasında kalan anklav ve eksklavların geleceğiydi. Öneri henüz Azerbaycan tarafından kabul edilmiş bir anlaşma veya uygulamaya geçmiş sınır değişikliği anlamına gelmiyor.
Nikol Paşinyan kimdir, nereli ve kaç yaşında?
Nikol Paşinyan, 1 Haziran 1975 tarihinde Ermenistan'ın İcevan kentinde dünyaya geldi. 15 Ekim 2026 itibarıyla 51 yaşında olan Paşinyan, gazetecilikten siyasete geçen ve 2018 yılından itibaren Ermenistan'da başbakanlık görevini üstlenen bir siyasetçidir.
Ermenistan Başbakanlığının resmî biyografisine göre 1991-1995 yıllarında Erivan Devlet Üniversitesinde öğrenim gördü ancak eğitimini tamamlayamadı. Gazeteciliğe 1992 yılında başlayan Paşinyan, 1999-2012 yılları arasında Haykakan Zhamanak gazetesinin genel yayın yönetmenliğini yaptı.
2018 yılındaki siyasi hareketin ardından 8 Mayıs'ta ilk kez başbakan seçildi. Resmî biyografisinde, 7 Haziran 2026 parlamento seçimlerinde liderliğini yaptığı Sivil Sözleşme Partisinin yüzde 49,7 oy aldığı ve kendisinin 2 Ağustos 2026'da yeniden başbakan olarak atandığı belirtiliyor.
Paşinyan, Azerbaycan'a toprak takası konusunda ne dedi?
Paşinyan, Ermenistan ile Azerbaycan arasında eşit yüzölçümüne sahip toprak parçalarının karşılıklı değiştirilmesini önerdi. Ermenistan Başbakanı, 14 Ekim 2026 tarihli açıklamasında bu yöntemin anklav ve eksklav sorununu çözebileceğini savundu.
Paşinyan'a göre sınır düzenlemelerinde 1991 tarihli Alma-Ata Deklarasyonu temel alınmalı. Ermeni lider, ülkesinin yüzölçümünün 29 bin 743 kilometrekare olması gerektiğini ifade ederek iki devletin uluslararası alanda tanınan toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiğini belirtti.
Önerinin temelinde, ülkelerin birbirlerinin toprakları içinde kalan bölgeleriyle ilgili anlaşmazlıkların giderilmesi bulunuyor. Ancak hangi bölgelerin değişime konu olacağı ve karşılıklı verilecek arazilerin büyüklükleri henüz açıklanmadı.
Ermenistan ve Azerbaycan arasında toprak takası kabul edildi mi?
Hayır, 14 Ekim 2026 tarihli açıklama kapsamında kesinleşmiş bir toprak takası anlaşması doğrulanmadı. Paşinyan'ın değerlendirmesi, iki ülke arasındaki barış sürecinde uygulanmasını istediği bir sınır düzenlemesi önerisi niteliğinde.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı veya Dışişleri Bakanlığının bu öneriye resmen onay verdiğini gösteren bir açıklama bulunmuyor. Dolayısıyla sınırların değiştiği veya tarafların belirli arazileri devretme konusunda anlaştığı söylenemiyor.
TRIPP ulaşım projesi hakkında ne söyledi?
Paşinyan, sınırların belirlenmesinin yanında Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki ulaşım bağlantılarının açılması gerektiğini de savundu. Açıklamasında TRIPP olarak anılan ulaşım projesine değindi.
Ermenistan'ın Azerbaycan topraklarından, Azerbaycan'ın da Ermenistan topraklarından geçerek kendi bölgeleri arasında ulaşım sağlayabilmesi gerektiğini belirtti. Paşinyan ayrıca Karabağ ve Nahçıvan gibi bölgeler üzerinden karşılıklı toprak taleplerinin gündeme getirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Bu görüşler, Başbakan'ın 8 Ekim 2026 tarihli Türkmenistan ziyareti sırasında dile getirdiği karşılıklı toprak bütünlüğü ve ulaşım bağlantıları yaklaşımıyla da örtüşüyor.
Aliyev ile görüşmenin ardından ne açıkladı?
Paşinyan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Türkmenistan'daki temaslarının ardından barış sürecinde ilerleme sağlanabileceği yönünde bir ilk izlenim edindiğini söyledi.
Ancak bu değerlendirme, Azerbaycan'ın eşit toprak takası önerisini kabul ettiği anlamına gelmiyor. İki ülke arasında sınır düzenlemesine ilişkin kesinleşmiş bir harita veya uygulama tarihi de açıklanmadı.
Paşinyan'ın 14 Ekim'deki önerisi bakımından sonraki aşama, tarafların barış anlaşması ve sınırların belirlenmesi konusunda ortak bir tutum oluşturup oluşturamayacağı olacak. Toprak değişimi ve ulaşım bağlantılarının açılmasına ilişkin bağlayıcı bir takvim henüz bulunmuyor.
