Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticarette uygulanacak menşe kurallarına ilişkin yeni düzenleme, 31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliğiyle Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşmasının II.5'inci maddesinde yer alan menşe kuralları, Pan-Avrupa-Akdeniz tercihli menşe mevzuatının kapsamına dahil edildi.
33416 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme, iki ülke arasındaki tercihli ticaret işlemlerinde malların menşeinin belirlenmesine ilişkin hukuki çerçeveyi ilgilendiriyor. Ancak değişiklik metninde yeni bir gümrük vergisi oranı, vergi indirimi veya ticaret kotası açıklanmadı.
Türkiye-Ukrayna ticaretinde ne değişti?
Yeni düzenlemeyle Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşmasının menşe kurallarına ilişkin hükmü, mevcut tercihli menşe kuralları yönetmeliğinin kapsamına eklendi.
Değişiklik, 20 Aralık 2025 tarihli ve 33113 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pan-Avrupa-Akdeniz tercihli menşe kurallarına ilişkin yönetmeliğin ikinci maddesinde yapıldı.
Yönetmeliğin ikinci maddesinin birinci fıkrasına eklenen yeni bent, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ukrayna Hükümeti Arasında Serbest Ticaret Anlaşmasının II.5'inci maddesindeki menşe kurallarını kapsıyor.
Böylece söz konusu anlaşmanın ilgili hükmü, mevcut yönetmeliğin düzenlediği tercihli menşe kuralları arasında yer aldı. Bu değişiklik, iki ülke arasında yeni bir serbest ticaret anlaşması imzalandığı anlamına gelmiyor.
Menşe kuralları ne anlama geliyor?
Menşe kuralları, uluslararası ticarete konu olan bir ürünün hangi ülke menşeli kabul edileceğinin belirlenmesinde kullanılan düzenlemeleri ifade ediyor.
Tercihli menşe kuralları ise ticaret anlaşmaları kapsamında sağlanabilecek tarife avantajlarından yararlanma koşullarının değerlendirilmesinde önem taşıyor.
Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticareti ilgilendiren yeni yönetmelik değişikliği de malların menşeinin belirlenmesine ilişkin mevzuatın kapsamını güncelliyor.
Bununla birlikte düzenlemenin belirli ürün gruplarında hangi tarife avantajlarını doğuracağı veya mevcut uygulamaları nasıl etkileyeceği, yayımlanan değişiklik metninden tek başına belirlenemiyor.
Yeni yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?
Türkiye-Ukrayna ticaretindeki menşe kurallarına ilişkin yönetmelik değişikliği, 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenlemenin yürürlük tarihi, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün olarak belirlendi.
Yönetmelik hükümlerinin Ticaret Bakanı tarafından yürütüleceği belirtildi.
Ticaret Bakanlığı, 24 Şubat 2026 tarihinde yayımladığı önceki duyurusunda Pan-Avrupa-Akdeniz tercihli menşe kurallarındaki revizyonun ülkelere göre uygulama sonuçlarına ilişkin bilgiler paylaşmıştı. Son değişiklik ise Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşmasının ilgili menşe hükmünü mevcut düzenleme kapsamına ekliyor.
İthalatçı ve ihracatçılar için ne anlama geliyor?
Yönetmelik değişikliği, Türkiye ile Ukrayna arasında tercihli ticaret kapsamında işlem yapan ithalatçı ve ihracatçıların dikkate aldığı menşe mevzuatını ilgilendiriyor.
Ancak 31 Ekim tarihli düzenlemede yeni bir gümrük vergisi oranı veya doğrudan vergi indirimi ilan edilmedi. Bu nedenle değişikliğin bütün ürünlerde gümrük vergilerini düşürdüğü şeklinde yorumlanması doğru değil.
Yeni hükme bağlı olarak işletmelerden ek belge istenip istenmeyeceği, belirli ürünlerde farklı işlem uygulanıp uygulanmayacağı veya özel bir geçiş süreci bulunup bulunmadığı konusunda araştırılan kaynaklarda doğrulanmış ayrıntılı bir uygulama duyurusu yer almıyor.
Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşmasının diğer yürürlük koşullarının tamamlandığı da yalnızca bu yönetmelik değişikliğinden hareketle kesinleştirilemiyor. Düzenleme, mevcut tercihli menşe mevzuatına eklenen hüküm çerçevesinde değerlendiriliyor.
